Haberler

Ticaret Ahlakı

Ayrıntılar

Gösterim: 793

İslâm dini, helal kazanca büyük önem vermiştir. Helal kazancın yollarından birisi de ticarettir. Bu sebepledir ki önceki Peygamberler gibi Peygamberimiz de, kendisine peygamberlik gelmezden önce Mekke’de ticaret yapmıştır. Hayatının her alanında olduğu gibi, ticari alanda da doğru sözlü ve dürüst kişiliği nedeniyle “Muhammedü’l-Emîn” yani “güvenilir Muhammed” adıyla anılmıştır. O, “Doğru ve güvenilir tüccar, (ahirette) peygamberler, sıddîkler ve şehitlerle beraberdir”(1) buyurarak, müslümanlardan dürüst ticaret yapmalarını istemiştir. Kendisine hangi kazancın Allah katında daha değerli olduğunu soranlara ise; “Kişinin elinin emeği ve dürüst yapılan alışveriştir”(2) şeklinde cevap vermiştir. Fert ve toplum hayatında başarılı olmanın yolu çalışmaktır. Yüce Allah gayret gösteren, alınteri döken, helal ve haram çizgisine riayet ederek geçimini sağlamak isteyenlere bir rızık kapısı açar. Nitekim Kur’an’da çalışanların emeklerinin zayi olmadan karşılığının mutlaka verileceği bildirilmektedir. O halde eli ayağı tutan, aklı ve iradesi sağlam herkes başkasına yük olmamak için helal kazanç peşinde koşmalıdır. Yüce kitabımız Kur’an-ı Kerimde, Şuayb (a.s)’ın kavmini şu sözlerle uyardığı bildirilmektedir: “Ölçüyü tam yapın, eksik verenlerden olmayın. Doğru terazi ile tartın. İnsanların mallarını ve haklarını eksiltmeyin. Yeryüzünde bozgunculuk yaparak karışıklık çıkarmayın.”(3) Peygamber (sav) Efendimiz de birçok hadis-i şerifinde bu hususu önemle vurgulamıştır. Bir hadis-i şerifinde: “Ey ticaret erbâbı! Sizler bizden önce gelip geçen milletleri helâk eden ölçü ve tartı işini üzerinize almış bulunmaktasınız.”(4) buyurmuşlar, başka bir hadislerinde ise; “Kıyamet gününde Allah, yalan yere yemin ederek ticaret yapan kişilerle konuşmayacak, yüzlerine bakmayacak ve onları affetmeyecektir”(5) buyurmuşlardır. Öyle ise, eğer ticaretle meşgul oluyorsak, yalandan aldatmadan ve müşteriyi kandırmaktan kaçınmalı, doğru ve dürüst bir tacir olmalıyız. Hutbemi, başta okuduğum Mutaffifîn suresinin ilk âyetleri ile bitirmek istiyorum: “Alışverişlerinde hile yapanların vay haline! Onlar insanlardan bir şey ölçüp aldıkları zaman tam ölçerler. Fakat kendileri onlara bir şey ölçüp, yahut tartıp verdikleri zaman eksik ölçüp tartarlar.”(6) (1) Diyanet hutbe kitabı.75.hutbe (2) Ahmet B. Hanbel, Müsned, III,466 (3) Şuara, 181-183 (4) Tirmizi, Büyu, 9 (5) Buhari, Büyû 19 (6) Mutaffifin, 1-3