Belçika’nın siyasi ve idari devlet yapısının karmaşıklığı birçoğumuzun bildiği bir gerçek olsa gerek. Yapısal olarak bu gerçeğe baktığımızda dünyada var olan en komplike devlet yapısının Belçika’da olduğunu görüyoruz. Belçika’da 1960’lardan bu yana bu ülkeye göç etmiş, burada doğmuş, veya sonradan evlilik yoluyla gelmiş Türk toplumu olarak içinde yaşadığımız bu ülkeyi ne kadar tanıyor, biliyoruz? Artık birçoğumuzun çifte vatandaş olduğu bu dönemde Belçika’daki siyasi gelişmeleri takip etmek bir zorunluluk olmuştur. Siyasetin hayatımızın her alanını etkilediği gerçeğini unutmamalıyız. Bu yüzden içinde yaşadığımız ülkeyi ve bu ülkenin siyasi yapısını çok iyi öğrenmeli ve analiz etmeliyiz. Üzülerek belirtmek gerekirse Belçika’da yaşayan birçok vatandaşımız sadece Türkiye siyasetini takip etmektedir. Bırakın Brüksel’i, vatandaşımız kendi içinde yaşadığı belediyede neler olup, bittiğini sadece kulaktan duyma bilgilerle öğrenmektedir. Sadece Türkiye’mizdeki siyasi gelişmeleri takip etmek Belçikalı Türklere kesinlikle kâfi değildir. Artık kalıcı olduğumuz bu ülkede her zaman kendi milletimize mensup siyasi temsilciler seçilecektir. Bundan dolayı amacımız Belçika’da duyarlı bir Türk toplumu meydana getirmekse, bunun temellerini atmakta gecikmemeliyiz. Gelecek nesillerimizin kendi kültür değerlerini çok iyi bilen, benliğinde özümseyen, ama bu ülkeye ve sistemine uyum sağlamış, yerel halka kendisini kabul ettirmiş olması hepimizin temel amacı olmalıdır.

Sizlere yüzeysel olarak Belçika’nın idari (devlet) yapısını anlatmaya çalışalım.

Belçika’nın yönetim biçimi krallıktır. Belçika Krallığının ve anayasasının vermiş olduğu yetkiye göre devlet yapısı federaldir. Bu federal yapı içerisinde idari olarak üç Toplum ve üç Eyalet vardır. Bu üç Toplumun isimleri şöyledir: 1. Flaman Topluluğu, 2. Frankofon Topluluğu, 3. Almanca konuşan Topluluk. Resmiyette bu üç Topluluğun üç Meclisi ve üç hükümeti vardır. Eyaletlere bakacak olursak, 1. Flaman Eyaleti, 2. Walon Eyaleti, 3. Brüksel-Başkent Eyaleti. Tüm Topluluk ve Eyaletlerin özerk (iç islerinde bağımsız - diş islerinde federal hükümete bağlı) yapıya sahip kendi meclis ve hükümetleri vardır. Bunun yanında elbette Federal meclis ve hükümet de bu idari yapının bir çatısı konumundadır.

Topluluklar haritası

   Flaman Topluluğu           

   Almanca konuşan Topluluk       

  Frankofon Topluluğu                                                               

Flaman Eyaleti                                                        

Brüksel-Başkent Eyaleti                                       

 Walon Eyaleti

Belçika’nın federal devlet yapısında 6 meclis ve 6 hükümet mevcuttur. Her meclis ve hükümetin yetkisi belli ve sınırlıdır. Örneğin: Eğitim işleri, Topluluk meclisleri ve hükümetlerine verilmiştir. Federal ve eyalet meclislerin eğitim konusuna müdahil olamaz. Tarım ve imar işleri, Eyalet meclisleri ve hükümetlerinin yetkilerindedir. Federal Meclisin görev alanı: Belçika vatandaşlarının ortak değerleri olan tüm konular yetki dahilindedir. Örnek olarak; maliye, savunma, adalet, dışişleri , ve içişleri (Toplumun genelini kapsayan konular) ve sosyal sigortalar federal idareye verilmiştir.

Federal baz’da yapılanma böyle iken, yerel yönetim baz’ında Belçika’da 10 il bulunmaktadır. Bu illerde ise toplam 589 belediye vardır. Yerel yönetimler il ve belediye statüsünde genel meclis ve yönetim olarak ikiye ayrılır. Her birinin yetkisi bellidir, ve Anayasa düzenlemesiyle sınırlandırılmıştır.

Böylesine karmaşık idari ve siyasi görev paylaşımı çeşitli düzenlemelerle gerçekleştirilmiştir. Bu tüzüklere Reformlar (yenilikler) denilmektedir.

Belçika Krallığı 7 Şubat 1831 yılında Anayasası ile kurulmuştur. 1970 yılında yapılan bir düzenleme ile idari yapısını değiştirilmiştir. Söz konusu düzenleme ile federal bir yapıya kavuşan ülke idaresi, 1980, 1988-1989 yıllarında devam eden yeni düzenlemelere ek olarak, 14 Temmuz 1993 tarihinde yapılan ve tam olarak Mayıs 1995'de seçimlerin yapılması ile yürürlüğe giren son anayasal düzenlemeyle, yine monarşi ile yönetilen bugünkü federal yapı oluşturulmuştur.

Yani 25 yılda 4 reform ile şimdiki idare biçimi ortaya çıkmıştır. Gelecekte ne olur bilinmez, ancak olaya tarihsel olarak baktığımızda bu idare biçiminin de nihaî bir sistem olmadığını söyleyebiliriz. Geçtiğimiz yıl yaşanan siyasi çalkantıda, Brüksel-Halle Vilvoorde seçim bölgesinin bölünmesiyle ilgili olan dosya şu anda rafa kaldırılmıştır. Anayasa Mahkemesinin aldığı karar gereğince bu konu çözüme kavuşturulmadan yeni bir federal seçim yapılamayacaktır.

Değerli okurlar, Belçika yönetim yapısını yüzeysel olarak sizlere aktarmaya çalıştık. Bu bağlamda içinde yaşadığımız ülkeyi öğrenmeğe ve öğretmeğe gayret etmeliyiz. Netice itibari ile bizler artık bu ülkede bir yabancı olarak değil, hak ve hukukunu bilen necip Türk milletinin mensupları olarak anılmalıyız. Çok kültürlü Belçika’da Türk milletinin fertleri olarak diğer etnik grup ve kümelerle uyum ve dayanışma içinde hayatımızı lâyıkıyla devam ettirmeliyiz. Bu toplumda farklılığımızı daima olumlu yönde hissettirmeliyiz. Bu da doğru icraatlar yaparsak tescillenecektir. Unutmamalıyız ki, bizler büyük Türk İslâm medeniyetinin evlatları ve mirasçıları olarak diğer milletlere her daim ışık olmalıyız. Bunu yapmak için, Bilge Kağan’ın dediği gibi: “Ey Türk Titre kendine dön” felsefesini harekete geçirmeliyiz.

 Mehmet Sadik Karanfil

FZO-VL Genel Sekreteri