Bu hafta Emirdağ’ın işgal ve kurtuluş günleri konusunda yerel kaynaklarda yayınlanan yazıları yayınlıyoruz:
1- 1921 yılının 16 Ağustosunun öğle sonlarıydı. Azizizye’nin batı tarafında bulunan Bolvadin caddesi ve kuzeybatısında bulunan Yüreğil ve Güneysaray köyleri yönünden düşmanın öncü süvari kuvvetleri ilçeye girmeye başlamıştı. Halk son derece tedirgindi, zihinlerde çeşitli ihtimaller dolaşıyordu.
Türk askerleri karşısında Polatlı’dan İzmir’e doğru kaçarken bir kısmı Aziziye’den geçiyorlardı. Aziziye’ye ilk girdikleri günlerde mağurane bir şekilde zafer sarhoşluğu yaşayan düşman, tam otuz dört gün sonra bütün cepheleri terk ederek Afyon ve Kütahya’ya doğru kaçacaklarını belli ki düşünmemişlerdi.
Muammer Kocabaş, İşgal ve Direniş Emirdağ 1919-1921 Prestij Reklam Matbaacılık İst. (s.189-203)
2- Düşmanlar, Sakarya’da Ata’nın kumanda ettiği Türk Ordu-su ile çarpışacak olan birliklerine yardım etmek amacıyla Bayat üzerinden harekete geçerek 16 Ağustos 1921 günü Emirdağı’nı işgal etmiştir.
Bu surette Emirdağ 22 Eylül 1921’den itibaren bugünkü mutlu günlerini yaşamaya başlamıştır.
İnsafsız bir zalimin zulmünü gören Emirdağlılar için Tanrı’nın bir lütfudur ki, Murat Dağlarında esir düşen Trikopis, yakıp yıktığı Emirdağ’dan elleri kolları bağlı olarak ve çocukların taş yağmuru arasında Ankara’ya götürülüşünü gözleriyle görmüşlerdir.
EMİRDAĞ, Kurtuluş Günü Dolayısiyle1963 Emirdağ Turizm ve Kalkındırma Derneği ‘’Emirdağ Kurtuluş Bayramı’nı Kutlama-Tertip Komitesi’’ ÖZEL SAYI s.3-4
3- Düşman Sakarya’ya geçerken 16 Ağustos 1921’de işgal etmiş ve 22 Eylül 1921 tarihinde işgalden kurtulmuştur. Bu tarih, Emirdağ’ın kurtuluş günüdür.
EMİRDAĞ, Emirdağ Yüksek Tahsil Derneği 1971 (Emirdağ Yüksek Tahsil Derneğinin yayın Organıdır)Milli İrade Matbaası s.5
4- Düşman Sakarya’ya geçerken 16 Ağustos 1921’de Emirdağ’ı işgal etmiş, işgalden 22 Eylül 1921’de kurtulmuştur.
Bu tarih,Emirdağ’ın kurtuluş günüdür. İşgal sırasında Yunanlılar, genç-yaşlı, erkek kadın bir çok kişiyi o zamanki Hükümet binasına toplayarak yakmak istemişler, ancak bir Rum papazının , ‘’kendilerinin çok rahat olduğunu …’’ söyleyip yalvarmasıyla bu fikirden vazgeçmişlerdir.
EMİRDAĞ Emirdağ Kaymakamlığı Köylere Hizmet Götürme Birliği Yayını s.10
5- 16 Ağustos 1921’de Yunan öncü birlikleri Yüreğil-Güneysarayve Dişli-Özburun yönünden Emirdağ’a girmiştir.
22 Eylül 1921’de Yunan ordusu Afyon’a doğru çekildi.
EMİRDAĞLI – Geçmişi bilmeye herkesin hakkı vardır.- Emirdağ Haber Gazetesi Yayını s.18-19
6- ‘’ Bölge,16 Ağustos 1921’de işgal edilmiş,22 Eylül 1921’de işgalden kurtulmuştur. Bu tarih, Emirdağ’ın kurtuluş günüdür. İşgalde Yunanlılar Emirdağ, Haymana, Mihalıççık, ve Bölgesinde 66 köyün tamamını ve 57 köyün bir bölümünü yakıp yıkmışlardır.’’
Dr. Muharrem Bayar,ESKİ-YENİ DERGİSİ Eskişehir Valiliği Yayını Emirdağ Özel sayısı.31Eylül 2011 tarih ve 31 sayılı nüshasının 14. sayfasındaki ‘’Kurtuluş Savaşında Emirdağ’’ bölümü
7- 20 Ağustos 1921 günü Bayat’ta bulunan Türk Mürettep Tümeni Bayat’tan Emirdağ’a geldi. Şehri işgal eden Yunan birliklerine saldırdı. Şiddetli çatışmalar sonunda düşman şehirden çıkarıldı.Çekilen düşman aynı gün Afyon’dan takviye birlikleri alarak Emirdağ’ ını tekrar işgal etti.
Dr. Muharrem Bayar,Milli Mücadele’de Bolvadin,Taşpınar Yerel Tarih ve Kültür Dergisi Aralık 2014 Sayı: 13 s.31
8- Düşmanlar, Bayat üzerinden harekete geçerek 16 Ağustos 1921 günü Emirdağ’ı işgal etmiştir.
Bu surette Emirdağ 22 Eylül 1921’den itibaren bugünkü mutlu günlerini yaşamaya başlamıştır.
Metin Akın, Dünden Bugüne Emirdağ s.44-47
9- Bu itibarla gerek yazılı gerekse sözlü anılar ve belgeler ışığında Emirdağ’ın 16 Ağustos 1921’de işgal edildiği ve 36 gün sonra 22 Eylül 1921’de işgalden kurtulduğu açık ve nettir. Bu tarih kurtuluş günümüzdür.
Burhanettin Çil, Atalarımızdan Anılar başlık yazısından
